مركز پژوهش كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى (جمعى از نويسندگان)

223

گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى)

بادام گرم و تر است . ذات الريه را سود دارد و قوت باه را سود دارد و معده را تباه كند . قوت هضم ببرد . روغن بادام تلخ در گوش چكانيدن ، طنين گوش و گرانى گوش [ را ] سود دارد . برنج سرد و خشك است . در نازكى روى بيفزايد و بدن را فربه كند و خوابهاى خوش آورد . پنير گرم و خشك است . بعضى گفته‌اند كه سرد و خشك است . تشنگى آورد . دماغ را زيان دارد . درد سر بازديد كند و دير گوارد . و پنير تر ، بدن فربه كند . پوست سرد و خشك است . پوست گوسفندان [ و ] پوست بز ، كسى را كه چوب زده باشند ، جرم آن گرم بر آن كشند تا بر وى خشك شود . درد آماس را زايل كند . بط ؛ گوشت او گرم است . پيوسته خوردن ، تن فربه كند و روى سرخ كند و منى را مددى تمام دهد و به مجامعت حريص دارد . پيه بط و پيه مرغابى درد رحم و شقاق « 1 » را سودمند است و خوردن آن آواز صافى گرداند و رنگ روى برافروزد . برف پيران را و خداوندان مزاج سرد را زيان دارد . و خداوندان مزاج گرم را و خداوندان خفقان را سود دارد . بعد از طعام اندكى خوردن يارىدهنده باشد بر هضم . بنفشه سرد و تر است . درد سر را بنشاند و طبيعت را نرم كند و دماغ را سود دارد و خواب آرد . بالنگو گرم و خشك است . علتهاى بد بر دوام و همهء علتهاى بلغمى و سوداوى [ را ] سود دارد و دماغ را بگشايد . بوى دهان خوش گرداند . دل را قوت دهد . خفقان را سودمند بود و بر هضم يارى دهد . بزرك گرم و تر است . اندر وى خشكى معتدل است . طبيخ او و لعاب ، آماس امعا و ريش گرده و مثانه را سود دارد و زداينده است . سرفهء بلغمى را سود دارد ، خاصه بريان كرده . و دير گوارد . بادروج گرم و خشك است به درجه اول . گند دهان را زايل كند . خوردن او ، چشم تاريك كند و عصاره او در چشم كشيدن ، چشم را قوت دهد . برآمدن خون از گلو باز دارد و شير را زياده كند و ادرار بول كند . معده را زيان دارد .

--> ( 1 ) . شقاق : تركيدگى پوست لب و مقعد .